Tokyo bắt 4 người liên quan đến tổ chức yakuza vì đặt văn phòng gần thư viện, vi phạm quy định nghiêm ngặt chống tội phạm có tổ chức của thành phố.
Khi nhắc đến các băng đảng yakuza khét tiếng của Nhật Bản, nhiều người thường hình dung những hình xăm kín cơ thể, cuộc chiến bạo lực và các hoạt động phạm pháp diễn ra ngầm trong lòng xã hội. Tuy nhiên, một vụ việc gần đây tại Tokyo đã khiến dư luận chú ý không phải bởi sự tàn bạo, mà vì một vi phạm khá bất ngờ: mở văn phòng yakuza quá gần thư viện.
Bốn người đàn ông, trong độ tuổi từ 55 đến 77, đã bị bắt giữ với cáo buộc điều hành một văn phòng băng nhóm trong khoảng thời gian từ tháng 6/2024 đến tháng 2/2025, bất chấp việc địa điểm này nằm trong bán kính 200 mét tính từ một thư viện – điều bị nghiêm cấm theo quy định của thành phố Tokyo nhằm hạn chế ảnh hưởng của tội phạm có tổ chức đến cộng đồng. Trong số này, người cao tuổi nhất được xác định là thành viên có liên hệ với tổ chức Sumiyoshi-kai – một trong những băng đảng yakuza lớn nhất tại Nhật Bản.
Tokyo, cũng như nhiều đô thị lớn khác ở Nhật, đã thiết lập các giới hạn chặt chẽ về nơi các tổ chức yakuza có thể hoạt động. Theo luật hiện hành, văn phòng của các băng nhóm không được đặt gần các khu vực nhạy cảm như trường học, thư viện, trung tâm phúc lợi trẻ em, hội trường cộng đồng, bảo tàng, văn phòng quản chế hoặc tòa án gia đình. Mục tiêu là giảm thiểu tối đa tác động và sự hiện diện của các tổ chức tội phạm trong đời sống thường nhật của người dân.
Mặc dù yakuza không bị cấm hoàn toàn về mặt pháp lý, nhưng những quy định ngày càng khắt khe khiến các tổ chức này gặp nhiều khó khăn trong duy trì hoạt động. Việc thuê nhà, ký hợp đồng thuê dịch vụ, thậm chí mở tài khoản ngân hàng hoặc sử dụng điện thoại di động cũng ngày càng bị kiểm soát chặt. Do đó, các tổ chức yakuza hiện nay hoạt động thận trọng hơn, hoặc trong nhiều trường hợp, đã tuyên bố giải thể hoặc “cải tà quy chính”.
Số liệu mới nhất của Cơ quan Cảnh sát Quốc gia Nhật Bản cho thấy, tính đến năm 2024, tổng số thành viên yakuza đã giảm xuống còn khoảng 18.800 người – mức thấp kỷ lục và lần đầu tiên dưới ngưỡng 20.000 kể từ những năm 1960. Đây là kết quả của nhiều thập kỷ siết chặt luật pháp, tăng cường giám sát và thúc đẩy các chính sách buộc người dân và doanh nghiệp không được hợp tác hay giao dịch với tổ chức tội phạm.
Một trong những minh chứng rõ rệt nhất cho sự thay đổi trong thế giới yakuza là vào tháng 4/2025, nhóm yakuza lớn nhất Nhật Bản – Yamaguchi-gumi – đã tuyên bố chấm dứt cuộc đối đầu nội bộ kéo dài nhiều năm với một phe phái đối thủ. Trong một động thái chưa từng có, ba thành viên cấp cao của tổ chức đã đích thân gửi thư tới cảnh sát, cam kết “không còn gây rối” và chấm dứt hoàn toàn các cuộc xung đột nội bộ.
“Các quy định hiện nay được thiết lập nhằm bảo vệ cộng đồng và ngăn chặn ảnh hưởng ngầm của tội phạm có tổ chức. Việc xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, dù nhỏ nhất, là một phần trong nỗ lực đó,” đại diện cảnh sát Tokyo cho biết.
Vụ việc lần này cho thấy quyết tâm của chính quyền Nhật Bản trong việc tiếp tục đẩy lùi các hoạt động yakuza ra khỏi đời sống xã hội, không chỉ bằng biện pháp trấn áp truyền thống, mà bằng hệ thống pháp luật tinh vi và triệt để. Qua đó, họ từng bước làm suy yếu ảnh hưởng của các tổ chức từng được coi là bất khả xâm phạm này.
