Từ ngày 1/7/2025, mô hình cho vay ngang hàng P2P Lending chính thức được thử nghiệm trong khuôn khổ cơ chế Fintech có kiểm soát theo Nghị định 94/2025/NĐ-CP.
Chính phủ cho phép thử nghiệm dịch vụ cho vay ngang hàng P2P Lending
Chính phủ ban hành cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực ngân hàng
Ngày 1/5/2025, Chính phủ công bố Nghị định 94/2025/NĐ-CP, quy định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực ngân hàng. Nghị định này có hiệu lực từ 1/7/2025 và cho phép thử nghiệm các mô hình tài chính ứng dụng công nghệ mới (Fintech), trong đó có cho vay ngang hàng (P2P Lending).
Theo nội dung nghị định, cơ chế thử nghiệm áp dụng cho ba nhóm giải pháp:
- Chấm điểm tín dụng
- Chia sẻ dữ liệu qua giao diện lập trình ứng dụng mở (Open API)
- Cho vay ngang hàng (P2P Lending)
Đối tượng áp dụng gồm các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (không áp dụng với P2P Lending), công ty công nghệ tài chính, cơ quan quản lý nhà nước, khách hàng và các bên liên quan.
Mục tiêu: Đổi mới sáng tạo và phổ cập tài chính
Cơ chế thử nghiệm được xây dựng nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng, hỗ trợ quá trình phổ cập tài chính toàn diện, đồng thời đảm bảo an toàn, minh bạch và giảm chi phí cho người dùng.
Cơ chế này cũng tạo tiền đề để đánh giá mức độ rủi ro, chi phí, hiệu quả của các giải pháp Fintech trước khi hoàn thiện khung pháp lý chính thức.
Quy định rõ ràng về quyền hạn và giới hạn thử nghiệm
Theo Nghị định, các tổ chức tham gia thử nghiệm sẽ được cấp Giấy chứng nhận tham gia cơ chế thử nghiệm từ Ngân hàng Nhà nước. Thời gian thử nghiệm tối đa là 2 năm, có thể gia hạn nếu đáp ứng yêu cầu.
Việc thử nghiệm chỉ được thực hiện tại Việt Nam. Phạm vi hoạt động sẽ căn cứ trên đề xuất của doanh nghiệp và ý kiến thẩm định của các cơ quan liên quan.
Yêu cầu nghiêm ngặt đối với P2P Lending
Với dịch vụ cho vay ngang hàng, chỉ các công ty công nghệ tài chính chuyên biệt về P2P Lending được phép tham gia thử nghiệm. Những quy định cụ thể bao gồm:
- Chỉ hoạt động trong phạm vi được phê duyệt trong Giấy chứng nhận
- Không được tự cung cấp biện pháp bảo đảm cho các khoản vay
- Không đóng vai trò là người đi vay trong chính mô hình thử nghiệm
- Không được cung cấp dịch vụ cho công ty cầm đồ
Nguyên tắc minh bạch trong xét duyệt hồ sơ
Việc lựa chọn tổ chức tham gia thử nghiệm được thực hiện công khai, minh bạch, dựa trên bộ tiêu chí rõ ràng. Tuy nhiên, việc được cấp quyền thử nghiệm không đồng nghĩa với việc đã được cấp phép kinh doanh chính thức.
Các tổ chức không tham gia hoặc không được chọn sẽ tiếp tục hoạt động theo quy định hiện hành, không bị ảnh hưởng bởi cơ chế thử nghiệm.
Ông Phạm Xuân Hòe – nguyên Phó Viện trưởng Viện Chiến lược ngân hàng (Ngân hàng Nhà nước) cho biết:
“P2P Lending là xu hướng toàn cầu, nhưng cần kiểm soát rủi ro kỹ lưỡng. Việc cho thử nghiệm có kiểm soát là cách tiếp cận đúng đắn, vừa tạo điều kiện đổi mới, vừa đảm bảo an toàn cho hệ thống tài chính quốc gia.”
Triển vọng hình thành khung pháp lý chính thức cho P2P Lending
Việc thử nghiệm P2P Lending trong khuôn khổ có kiểm soát là bước đi cần thiết nhằm kiểm chứng hiệu quả mô hình. Qua đó, cơ quan quản lý có thể đánh giá toàn diện để xây dựng khung pháp lý đầy đủ và phù hợp với thị trường Việt Nam, tránh các rủi ro từng xảy ra ở Trung Quốc hay một số quốc gia khác.
