Chính phủ đề xuất miễn thuế nhập khẩu cho mọi hàng hóa khoa học và công nghệ nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng trình bày tờ trình dự án luật tại phiên họp
Trong nỗ lực thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số quốc gia, Chính phủ Việt Nam đang đề xuất chính sách miễn thuế nhập khẩu cho toàn bộ hàng hóa phục vụ các lĩnh vực này, bao gồm cả những mặt hàng hiện đã có thể sản xuất trong nước. Đây là một bước đi quan trọng nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức nghiên cứu, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo tiếp cận trang thiết bị hiện đại, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Tại phiên họp thứ 44 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội diễn ra ngày 25-4, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng đã trình bày dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của bảy luật hiện hành. Trong đó, nội dung đáng chú ý là đề xuất sửa đổi Luật Thuế xuất khẩu, nhập khẩu để mở rộng đối tượng được miễn thuế.
Theo đề xuất này, các loại hàng hóa sẽ được miễn thuế bao gồm: máy móc, thiết bị chuyên dụng, phụ tùng, vật tư, linh kiện, sách báo và tài liệu khoa học – tất cả đều phải phục vụ trực tiếp cho hoạt động nghiên cứu, phát triển công nghệ hoặc chuyển đổi số. Không chỉ dừng lại ở các sản phẩm chưa thể sản xuất trong nước, chính sách mới này còn áp dụng cho cả các mặt hàng đã được nội địa hóa nhưng vẫn cần nhập khẩu do yêu cầu đặc thù về chất lượng hoặc công nghệ.
Ngoài ra, hàng hóa nhập khẩu nhằm tạo lập tài sản cố định cho các dự án đầu tư trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cũng nằm trong phạm vi được miễn thuế. Bên cạnh đó, nguyên liệu và linh kiện nhập khẩu để sản xuất các sản phẩm công nghệ số – chẳng hạn như thiết bị phần cứng, phần mềm, hệ thống điện tử – cũng được đề xuất áp dụng chính sách ưu đãi thuế này.
Tuy nhiên, đề xuất này đang vấp phải một số lo ngại từ Ủy ban Tài chính – Ngân sách của Quốc hội. Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban, ông Lê Quang Mạnh, cảnh báo rằng nếu áp dụng miễn thuế với cả những mặt hàng đã có thể sản xuất trong nước, chính sách này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến ngành công nghiệp nội địa. Cụ thể, nó có thể làm giảm động lực tiêu thụ sản phẩm trong nước, khiến doanh nghiệp trong nước gặp khó khăn khi cạnh tranh với hàng ngoại nhập không chịu thuế.
Phó chủ nhiệm thường trực Ủy ban Kinh tế – Tài chính Lê Quang Mạnh
Giải trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho biết thực tế cho thấy nhiều thiết bị chuyên dụng trong lĩnh vực khoa học công nghệ hiện chưa được sản xuất tại Việt Nam, hoặc nếu có thì chất lượng chưa đáp ứng yêu cầu. Vì vậy, việc mở rộng miễn thuế là cần thiết để tháo gỡ rào cản về chi phí và kỹ thuật cho các đơn vị nghiên cứu và sản xuất đổi mới sáng tạo. Ông cũng khẳng định Bộ Tài chính sẽ nghiên cứu thêm các chính sách song song nhằm hỗ trợ và bảo vệ ngành công nghiệp trong nước một cách hài hòa.
Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải cho rằng việc mở rộng diện miễn thuế cần được đánh giá toàn diện. Chính phủ cần có báo cáo đánh giá tác động kỹ lưỡng để đảm bảo chính sách này vừa thúc đẩy được khoa học và công nghệ, vừa không làm suy yếu khả năng sản xuất trong nước. Quan điểm chung của Quốc hội là ủng hộ đổi mới sáng tạo, nhưng cần có sự thận trọng để đảm bảo cân bằng lợi ích giữa các bên.
Đề xuất này, nếu được thông qua, sẽ đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động, hiện đại và hội nhập, đóng góp vào mục tiêu xây dựng nền kinh tế tri thức và phát triển bền vững.
