Tổng Bí thư Tô Lâm. Ảnh: Giang Huy
Tổng Bí thư Tô Lâm vừa nhấn mạnh yêu cầu quan trọng: dứt khoát từ bỏ tư duy “không quản được thì cấm” trong công tác xây dựng pháp luật, coi đây là bước đột phá thể chế để đưa đất nước vươn lên mạnh mẽ trong giai đoạn phát triển mới.
Trong bài viết chuyên đề với tiêu đề “Đột phá thể chế, pháp luật để đưa đất nước vươn mình”, Tổng Bí thư khẳng định Việt Nam đã xây dựng được hệ thống pháp luật tương đối đầy đủ, bao phủ hầu hết các lĩnh vực đời sống xã hội. Tuy nhiên, thực tiễn cũng chỉ ra nhiều bất cập kéo dài trong cách thức xây dựng và tổ chức thực thi pháp luật, đặc biệt là tư duy thiên về kiểm soát thay vì tạo điều kiện, những quy định chồng chéo, thủ tục rườm rà, và chi phí tuân thủ còn cao.
???? Cải cách mạnh mẽ để khơi thông nguồn lực
Tổng Bí thư cho rằng muốn đưa đất nước vươn mình, phải bắt đầu bằng việc giải phóng toàn bộ sức sản xuất, khai mở mọi nguồn lực xã hội thông qua cải cách pháp luật sâu rộng. Đây là động lực nền tảng giúp Việt Nam tận dụng cơ hội trong bối cảnh chuyển đổi toàn cầu, và vượt qua các “điểm nghẽn” do pháp lý gây ra.
Nghị quyết 66 của Bộ Chính trị – ban hành ngày 30/4 – đặt ra mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam sẽ sở hữu hệ thống pháp luật dân chủ, minh bạch, đồng bộ, hiệu lực, hiệu quả, tạo hành lang pháp lý thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế, bảo vệ quyền con người và quyền công dân.
???? Tư duy quản lý phải thay đổi
Tổng Bí thư yêu cầu mạnh mẽ: xây dựng pháp luật không được xuất phát từ lợi ích cục bộ, không để tình trạng “sợ trách nhiệm nên sinh ra cấm đoán”. Pháp luật cần khuyến khích sáng tạo, nâng cao tính linh hoạt, và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp thực hiện quyền tự do kinh doanh, sở hữu tài sản, tự do hợp đồng.
Ông cũng nhấn mạnh yêu cầu phát huy dân chủ thực chất, bảo vệ quyền con người, trong đó mỗi văn bản quy phạm phải ổn định, dễ hiểu, dễ áp dụng, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.
???? Cải thiện môi trường đầu tư và đổi mới sáng tạo
Trong giai đoạn trước mắt, cần ưu tiên cắt giảm các rào cản đầu tư, kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính, thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo và xây dựng môi trường pháp lý thông thoáng. Luật pháp cần tạo điều kiện để kinh tế tư nhân trở thành một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế, với nguyên tắc cạnh tranh bình đẳng và bảo đảm quyền sở hữu tài sản.
Song song, hệ thống pháp luật về khoa học, công nghệ và chuyển đổi số cần được cập nhật mạnh mẽ để đáp ứng nhu cầu hội nhập, đồng thời hỗ trợ tinh gọn bộ máy nhà nước và phân cấp, phân quyền cho địa phương.
???? Đột phá trong thi hành pháp luật và nhân lực pháp lý
Tổng Bí thư yêu cầu nâng cao chất lượng tổ chức thực thi pháp luật – vốn đang là khâu yếu nhất hiện nay. Cán bộ, công chức phải chuyển từ tư duy quản lý sang phục vụ; các cơ quan phải tăng cường đối thoại với người dân và doanh nghiệp để tháo gỡ vướng mắc pháp lý kịp thời.
Đặc biệt, ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo vào xây dựng, kiểm tra và rà soát văn bản pháp luật sẽ được triển khai ngay, đi cùng với việc xây dựng cơ sở dữ liệu lớn về pháp luật và thành lập quỹ hỗ trợ xây dựng chính sách.
Bên cạnh đó, Việt Nam sẽ xây dựng chiến lược pháp lý quốc tế, tăng cường sự hiện diện của chuyên gia pháp luật trong các tổ chức và cơ quan tài phán quốc tế. Một cơ chế đặc thù sẽ được áp dụng để thu hút nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực này.
???? Thông điệp cuối cùng từ người đứng đầu Đảng
“Muốn đất nước vươn mình phát triển, phải nói không với bất kỳ hạn chế nào trong thể chế pháp luật, không thỏa hiệp với bất kỳ yếu kém nào trong thiết kế chính sách và thực thi pháp luật”, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định.
