Sự tăng giá hàng loạt của các đồng tiền châu Á đang đẩy đồng đô la Mỹ vào thế bị động, làm lung lay vị thế đầu tư truyền thống của các quốc gia xuất khẩu hàng đầu.
Các đồng tiền khu vực châu Á tăng vọt so với bạc xanh
Làn sóng tăng giá của các đồng tiền châu Á đang tạo ra một “cuộc khủng hoảng đảo ngược” cho đồng đô la Mỹ, khi nhiều quốc gia từng là trụ cột đầu tư vào tài sản Mỹ bắt đầu thay đổi chiến lược tài chính.
Từ cuối tuần qua, đồng đô la Đài Loan đã tăng vọt chưa từng có, kéo theo sự tăng giá của các đồng tiền khác như đô la Singapore, won Hàn Quốc, nhân dân tệ Trung Quốc, ringgit Malaysia và baht Thái Lan. Đặc biệt, đồng đô la Singapore gần chạm mốc cao nhất trong vòng 10 năm.
Cuộc rút lui ngầm khỏi đồng đô la
Sự dịch chuyển này báo hiệu một thay đổi đáng kể trong tâm lý đầu tư: các quốc gia châu Á không còn mặn mà với việc dồn thặng dư thương mại vào trái phiếu và tài sản Mỹ như trước. Louis-Vincent Gave từ Gavekal Research ví hiện tượng này là “cuộc khủng hoảng châu Á đảo ngược” – ngược lại với cuộc khủng hoảng tài chính 1997-1998, khi các nước châu Á phải gom đô la để đối phó với tháo chạy vốn.
“Từ sau khủng hoảng châu Á, các quốc gia trong khu vực tích trữ đô la như một cách tự vệ. Giờ đây, dòng chảy một chiều đó không còn là điều hiển nhiên nữa,” ông Gave nhận định.
Dữ liệu từ Đài Loan cho thấy, hoạt động bán tháo đô la diễn ra với khối lượng lớn và chủ yếu theo một chiều, làm khó cả các giao dịch thông thường. Nhiều chuyên gia cho rằng, đây có thể là kết quả của sự chấp thuận ngầm từ các ngân hàng trung ương.
Thời đại khủng hoảng khiến các tiền tệ lớn trên thế giới không đồng bộ
Đòn giáng từ chính sách thương mại Mỹ
Sự bất ổn bắt nguồn từ các chính sách thuế quan mạnh tay của Tổng thống Donald Trump, khiến các nhà xuất khẩu lớn như Trung Quốc và Đài Loan lo ngại về khả năng tiếp cận thị trường Mỹ cũng như giá trị của tài sản bằng đô la. Nỗi lo suy thoái kinh tế Mỹ càng đẩy mạnh xu hướng phòng ngừa rủi ro.
“Các chính sách mới đã làm lung lay niềm tin vào tài sản định giá bằng USD,” theo chuyên gia kinh tế Gary Ng từ Natixis.
Ngay cả những giao dịch truyền thống như mua đô la giá rẻ thông qua hợp đồng kỳ hạn tại Hồng Kông – được xem như “món quà không ngừng” – cũng đang bị đảo ngược, cho thấy thị trường đã thay đổi tư duy cơ bản.
Xu hướng hồi hương và phi đô la hóa rõ nét
Theo BNP Paribas, tiền từ các nhà xuất khẩu và quỹ đầu tư châu Á đang quay trở lại khu vực, được hỗ trợ bởi chi phí vay thấp và đồng nội tệ mạnh hơn. Tại Trung Quốc, lượng tiền gửi ngoại tệ trong hệ thống ngân hàng đã lên tới gần 960 tỷ USD – cao nhất trong gần ba năm.
Goldman Sachs cũng ghi nhận sự thay đổi vị thế từ bán khống nhân dân tệ sang mua dài hạn, phản ánh niềm tin vào sự suy yếu của đồng đô la.
Robin Xing, nhà kinh tế trưởng tại Morgan Stanley, cho biết: “Chính sách áp thuế ngày 2/4 của Trump là hồi chuông cảnh tỉnh. Các nhà đầu tư bắt đầu nghĩ đến đa dạng hóa tài sản, thoát khỏi sự phụ thuộc vào đồng USD.”
Ngân hàng trung ương vào cuộc, nhưng thị trường tự quyết
Mặc dù các nhà chức trách Đài Loan và Hồng Kông khẳng định không có đàm phán nào về tỷ giá trong các cuộc gặp với Mỹ, thị trường vẫn đang “bỏ phiếu bằng ví tiền”, theo cách nói của chuyên gia Brent Donnelly.
Ngân hàng trung ương Hồng Kông cũng đã thông báo rút ngắn kỳ hạn nắm giữ trái phiếu Kho bạc Mỹ và chuyển sang đầu tư vào các tài sản không định giá bằng USD – một dấu hiệu rõ ràng của quá trình phi đô la hóa.
Tầm ảnh hưởng toàn cầu và tương lai đồng đô la
Sự đảo chiều trong đầu tư từ châu Á không chỉ tác động đến giá trị đồng đô la, mà còn có thể làm thay đổi cả trật tự tài chính toàn cầu. Nếu các công ty bảo hiểm và quỹ hưu trí tăng tỷ lệ phòng ngừa rủi ro, như dự báo của UBS, có thể sẽ có thêm hàng chục tỷ USD bị rút khỏi trái phiếu Mỹ.
“Nhu cầu về đô la Mỹ tại châu Á đang suy yếu rõ rệt – điều này chưa từng xảy ra trong nhiều thập kỷ,” Donnelly nhận định.
