Chủ tịch TP HCM cho rằng việc nối dài hệ thống Metro đến Bà Rịa – Vũng Tàu, Tây Ninh là cần thiết, góp phần kêu gọi đầu tư và phát triển giao thông đô thị bền vững.
Sáng 22-5, tại phiên họp đầu tiên của Ban Chỉ đạo Phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị TP HCM, Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được đã đề xuất việc nối dài các tuyến Metro từ TP HCM đến các tỉnh lân cận như Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu, Đồng Nai và Tây Ninh. Động thái này được đưa ra sau khi định hướng tổ chức hành chính mới giữa TP HCM và các tỉnh lân cận bắt đầu hình thành.
Ông Được nhấn mạnh, sự gia tăng về nhu cầu đi lại và khả năng kết nối vùng khiến việc mở rộng quy hoạch mạng lưới Metro là điều cấp thiết, không chỉ để phục vụ người dân mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho thu hút đầu tư vào các dự án giao thông theo hình thức TOD (Transit-Oriented Development) – phát triển đô thị gắn liền với giao thông công cộng.
“Việc nối dài các tuyến Metro sẽ mở ra dư địa phát triển không gian đô thị và tăng sức hấp dẫn đầu tư, nhất là trong bối cảnh chúng ta cần huy động tối đa các nguồn lực ngoài ngân sách nhà nước” – ông Nguyễn Văn Được nhận định.
Về mô hình tổ chức và quản lý, Chủ tịch UBND TP HCM cho rằng, trước mắt việc duy trì Ban Quản lý đường sắt đô thị thuộc UBND thành phố vẫn phù hợp. Tuy nhiên, về lâu dài, TP cần xem xét nâng cấp mô hình này hoặc thành lập Công ty vận hành Metro chuyên nghiệp, như cách nhiều nước trên thế giới đã và đang thực hiện.
Theo ông Được, đầu tư Metro là lĩnh vực đặc thù, đòi hỏi nguồn tài chính lớn và ổn định, vì vậy không thể chỉ dựa hoàn toàn vào ngân sách nhà nước. Việc đa dạng hóa nguồn vốn – bao gồm kêu gọi đầu tư tư nhân trong và ngoài nước, sử dụng vốn vay ODA – cần được tích cực thúc đẩy, nhưng cũng phải rút kinh nghiệm từ những bất cập của các dự án trước đây.
“Không quốc gia nào trên thế giới dùng toàn bộ ngân sách để phát triển hệ thống Metro. Chúng ta cũng phải đi theo hướng đó: quy hoạch bài bản, huy động vốn xã hội hóa, tận dụng hiệu quả ODA mà không lặp lại những bất lợi trước đây” – ông Được nhấn mạnh tại cuộc họp.
Việc TP HCM chủ động kết nối hệ thống Metro với các tỉnh xung quanh không chỉ thể hiện tư duy quy hoạch liên vùng hiện đại, mà còn mở ra kỳ vọng lớn về hạ tầng giao thông đồng bộ, bền vững cho toàn bộ khu vực Đông Nam Bộ – vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
